Lipoedeem is een disproportionele vetverdelingsstoornis ten gunste van de ledematen en blijft in Duitsland vaak onopgemerkt. Naar schatting heeft circa 10% van de vrouwen de neiging lipoedeem‑achtige vetophopingen aan armen en benen te ontwikkelen. Kenmerkend is een symmetrische toename van het onderhuidse vetweefsel aan de extremiteiten (armen en/of benen, al dan niet met de billen). Afhankelijk van de lokalisatie worden verschillende typen lipoedeem beschreven. De aangetaste vetcellen kunnen niet door dieet worden verminderd. Getroffenen zijn vaak patiënten na hormonale veranderingen zoals puberteit, zwangerschap of menopauze. Typische klachten zijn een sterk spanningsgevoel, zwaarte, pijn en een neiging tot blauwe plekken; ook zogenaamde “kalibersprongen” naar niet‑aangetaste gebieden komen voor. Er worden vier stadia van lipoedeem onderscheiden. Lipoedeem komt vaak samen met overgewicht voor. De belangrijkste stap om de voortgang te beperken is een calorietekort aanhouden—dit kan lipoedeem‑achtige veranderingen bij aanleg helpen voorkomen.

Bij lipoedeem zijn vrijwel uitsluitend vrouwen aangedaan. De oorzaken worden vermoed in oestrogeenreceptoren. Het oorzakenonderzoek wordt momenteel verder voortgezet en is onderwerp van actueel onderzoek naar oorzakelijke therapie. Men gaat uit van lipoedeemveranderingen bij ca. 10% van de vrouwen. Een bloedtest voor lipoedeem bestaat momenteel nog niet. De diagnose wordt dus door de onderzoeker gesteld en vereist soms, ondanks de grootste professionaliteit van de behandelaar, een objectieve medewerking van de patiëntes.
Het vet ontkoppelt zich grotendeels van de stofwisseling en neemt niet meer deel aan afslankprocessen. De wanverhouding tussen romp en extremiteiten wordt daardoor erger.
Een ander probleem is de veranderde colloïd-osmotische druk!?
Wat betekent dat? U neemt een glas water en verdeelt het in het midden met een membraan dat alleen het water doorlaat. Giet nu aan één kant zout, dan ziet u bij voorheen gelijke niveaus een waterbeweging naar de zoutkant en kunt u in hetzelfde glas nu twee verschillende niveaus waarnemen.
Het lipoedeemvet is in ons bovenstaande voorbeeld het zout en zorgt voor een toegenomen wateruittreding uit de fijnste vaten, de zogenoemde capillairen. Capillairen zijn doorgaans gebouwd voor de uitwisseling van voedingsstoffen, niet om overvloedig vocht aan het weefsel af te geven. De capillairen worden broos en verouderen voortijdig. Wij spreken dan in vaktermen van een capillair lek. Lipoedeempatiëntes nemen een capillair lek waar door vochtophopingen en een versterkte neiging tot bloeduitstortingen.
Ja. Een capillair lek zoals hierboven beschreven zorgt voor vochtophopingen tussen de cellen. Het lichaam wil dit vocht, puur fysiologisch gezien, weer naar de bloedsomloop terugvoeren. Daarvoor gebruikt ons lichaam het lymfestelsel. Het lymfestelsel raakt daardoor helaas vrij snel overbelast, omdat het niet op deze massa's vocht is berekend. Om het lymfestelsel bij zijn werk te ondersteunen maakt men nu gebruik van een uitwendige compressie. Minder vocht tussen de cellen betekent minder ontstekingsprikkel en minder pijn.
Lipoedeem is een stapsgewijze aandoening. Zodra lipoedeemvet ontstaat, trekt het osmatisch vocht aan—er is een verhoogde colloïd‑osmotische druk. Vocht verlaat de capillairen (waar normaal de uitwisseling plaatsvindt). Wanneer er meer vocht uittreedt, spreken we van een capillaire lekkage. De vloeistof hoopt zich tussen de vetcellen op en comprimeert bijkomend aders en lymfevaten: een zelfversterkend mechanisme.
Eerste consulten vinden meestal plaats bij artsen in de vaatchirurgie/angiologie, flebologie of gynaecologie. Veel patiënten kennen de oorzaak van hun klachten niet—“Waarom heb ik dikke benen ondanks een slank bovenlichaam?”
Therapie start doorgaans met een combinatie van manuele lymfedrainage en compressietherapie om de symptomen te verlichten (complexe ontstuwingstherapie, CFO/CDT). Deze therapieën zijn belangrijk, maar behandelen de oorzaak niet.
Een andere benadering is decompressie van aders en lymfevaten door verwijdering van de zieke vetcellen—plastisch‑chirurgisch: lymfe‑sparende liposculptuur (liposuctie) van de aangedane gebieden. Afhankelijk van de bevindingen zijn meerdere ingrepen nodig. Sinds 1 januari 2026 kan liposuctie in de stadia I tot en met III onder bepaalde medische voorwaarden door de Duitse wettelijke ziektekostenverzekering worden vergoed – zie kosten en vergoeding.
Naast de complexe fysische ontstuwingstherapie, bestaande uit compressie, lymfedrainage en sport, is voeding een belangrijke bouwsteen. De wellicht meest effectieve methode is echter de verwijdering van de ziekelijke vetcellen in het kader van een lymfebaansparende vetafzuiging, ook wel lymfologisch liposculpting genoemd. Deze ingreep voeren wij in onze lipoedeemkliniek zeer vaak uit. Voor meer informatie kijkt u onder Waterstraal-geassisteerde liposuctie.
Buchen Sie direkt Ihren Termin hier: