Oldenburg - Gespecialiseerde kliniek voor de behandeling van een vetverdelingsstoornis

Wat is lipoedeem?

Lipoedeem is een vetverdelingsstoornis van de benen/billen en/of armen. Het vet vermeerdert zich op ziekelijke wijze en de vetcellen variëren in grootte. Daardoor ontstaat een grof getextureerd huidoppervlak. In het verdere verloop tonen zich disproporties ten opzichte van het midden van het lichaam. De romp is dus duidelijk slanker dan de extremiteiten, oftewel de armen en benen. Hoewel vaak hele extremiteiten zijn aangedaan, kunnen ook verschillende gebieden van de extremiteiten aangedaan zijn. Men spreekt daarom soms van een bovenarm- of onderarmtype, een bovenbeen- (dij) of onderbeentype (kuit). Lipoedeem treedt altijd symmetrisch op.

Wie wordt getroffen door lipoedeem?

Bij lipoedeem zijn vrijwel uitsluitend vrouwen aangedaan. De oorzaken worden vermoed in oestrogeenreceptoren. Het oorzakenonderzoek wordt momenteel verder voortgezet en is onderwerp van actueel onderzoek naar oorzakelijke therapie. Men gaat uit van lipoedeemveranderingen bij ca. 10% van de vrouwen. Een bloedtest voor lipoedeem bestaat momenteel nog niet. De diagnose wordt dus door de onderzoeker gesteld en vereist soms, ondanks de grootste professionaliteit van de behandelaar, een objectieve medewerking van de patiëntes.

Wat is het probleem met dit veranderde lipoedeemvet?

Het vet ontkoppelt zich grotendeels van de stofwisseling en neemt niet meer deel aan afslankprocessen. De wanverhouding tussen romp en extremiteiten wordt daardoor erger.

Een ander probleem is de veranderde colloïd-osmotische druk!?

Wat betekent dat? U neemt een glas water en verdeelt het in het midden met een membraan dat alleen het water doorlaat. Giet nu aan één kant zout, dan ziet u bij voorheen gelijke niveaus een waterbeweging naar de zoutkant en kunt u in hetzelfde glas nu twee verschillende niveaus waarnemen.

Het lipoedeemvet is in ons bovenstaande voorbeeld het zout en zorgt voor een toegenomen wateruittreding uit de fijnste vaten, de zogenoemde capillairen. Capillairen zijn doorgaans gebouwd voor de uitwisseling van voedingsstoffen, niet om overvloedig vocht aan het weefsel af te geven. De capillairen worden broos en verouderen voortijdig. Wij spreken dan in vaktermen van een capillair lek. Lipoedeempatiëntes nemen een capillair lek waar door vochtophopingen en een versterkte neiging tot bloeduitstortingen.

Vochtophopingen bij lipoedeem?

Ja. Een capillair lek zoals hierboven beschreven zorgt voor vochtophopingen tussen de cellen. Het lichaam wil dit vocht, puur fysiologisch gezien, weer naar de bloedsomloop terugvoeren. Daarvoor gebruikt ons lichaam het lymfestelsel. Het lymfestelsel raakt daardoor helaas vrij snel overbelast, omdat het niet op deze massa's vocht is berekend. Om het lymfestelsel bij zijn werk te ondersteunen maakt men nu gebruik van een uitwendige compressie. Minder vocht tussen de cellen betekent minder ontstekingsprikkel en minder pijn.

Compressiekleding bij lipoedeem?

De compressiekleding bij lipoedeem is met zekerheid het alter ego van elke lipoedeempatiënte. De enige reden voor het regelmatig dragen van de compressiekleding is het in de loop van de tijd toenemende klachtenbeeld. Er bestaan hier verschillende soorten compressie. Allereerst is het belangrijk dat de kleding op maat is gemaakt om voor een gelijkmatige compressie te zorgen. Men onderscheidt rondbrei en vlakbrei. Vlakbrei zorgt voor een effectievere compressie en is beter geïndiceerd wanneer er al diepe huidplooien aanwezig zijn. Rondbrei ervaren veel patiëntes, vooral in eerdere stadia van het lipoedeem, als aangenamer om te dragen. Ik persoonlijk ben daarin praktisch en pleit voor compressie, waarbij enige compressie beter is dan geen! De beste compressiebroek helpt helaas helemaal niets als hij alleen de kledingkast vult.

Stadia van lipoedeem?

Lipoedeem - Stadium I:

• zichtbare neiging van de dijen tot een "rijbroek"-vorm
• de huid is aan de oppervlakte glad en gelijkmatig
• het onderhuidse weefsel voelt verdikt en nog zacht aan
• vooral aan de binnenzijden van de dijen en knieën zijn deels structuren voelbaar die aanvoelen als piepschuimbolletjes in een plastic zak.

Lipoedeem - Stadium II:

• uitgesproken "rijbroek"-vorm van de dijen
• oneffen huidoppervlak met grote deuken
• het onderhuidse weefsel is verdikt en onregelmatig van consistentie.

Lipoedeem - Stadium III:

• uitgesproken omvangstoename, onderhuids weefsel sterk verdikt en verhard,
• huidoppervlak zeer oneffen
• onderhuids weefsel verdikt en verhard
• misvormende vetkwabben (kwabvorming) aan de binnenzijden van de dijen en de kniegewrichten
• deels over de enkels naar beneden hangende vetwallen
• X-benen, waardoor blijvend hoge foutieve belasting van de gewrichten

Lipoedeem - Stadium IV:

• Lipolymfoedeem: Naast het lipoedeem ontwikkelt zich door een capillair lek een lymfoedeem en treedt een langdurige, pijnlijke zwelling van de aangedane gebieden op. Het capillair lek treedt al in vroege fasen van het lipoedeem op. De lymfestuwing leidt dan tot de vorming van een zogenoemde elefantiasis. De minste van de getroffenen ontwikkelt een stadium IV, waardoor de stadia I-III maatgevend zijn.

Wordt uit elk stadium I een stadium III?

Wat wij uit de patiëntenanamneses aan kennis verkrijgen, is dat een zekere voortschrijding van het lipoedeem in zijn intensiteit niet te voorspellen valt. Veranderingen in de hormoonhuishouding lijken bij de ontwikkeling en de verdere voortschrijding van de aandoening een fundamentele rol te spelen. Correlaties worden vaak gevonden met de puberteit, pilgebruik, schildklieraandoeningen, zwangerschappen en de overgang.

Belangrijk is voor jezelf: als ik een lipoedeem heb, mag ik niet in paniek raken. Generaties vóór mij konden er al mee leven. Mijn voordeel is dat de geneeskunde dit ziektebeeld nu beter begrijpt en oplossingsrichtingen klaar heeft om mijn lijden te verlichten.

Wanneer is het juiste moment voor een lipoedeemoperatie?

Naar de huidige stand van kennis profiteren patiëntes met lipoedeem van een vroegtijdige operatie, oftewel het afzuigen van de ziekelijke vetcellen. Dat komt simpelweg door het sparen van het weefsel, dat dan niet blijvend aan een capillair lek wordt blootgesteld. Van acuut gevaar kan men echter beslist niet spreken!

Naar mijn mening bepalen arts en patiënte samen het juiste moment. Ik acht aanwijzingen voor een ziektedynamiek, oftewel een snelle verandering, zinvol. Laten we onszelf niets wijsmaken: de kosten voor een operatieve therapie van het lipoedeem zijn aanzienlijk. Helaas heeft het merendeel van de behandelingsbehoeftigen het geld daarvoor niet gespaard, en vaak is de frustratie over een ontbrekende kostenvergoeding door de zorgverzekeraars groot. Ik vermoed dat hier de kern van het probleem ligt. Het laat zich simpelweg niet zeggen welk lipoedeem een hoge ziektedynamiek vertoont en welk niet. Daarmee kan men ook niet zeggen dat elke patiënte in het algemeen van een vroege operatie profiteert. Zo zien ook de zorgverzekeraars het.

Hoe stel ik vast of ik een lipoedeem heb?

De eerste diagnose is vaak een toevalsbevinding door medisch specialisten op het gebied van flebologie, vaatchirurgie en gynaecologie. Voor de zelfdiagnose bestaan er inmiddels goed gestandaardiseerde vragenlijsten met betrekking tot de klachten van de patiënt en de daadwerkelijke indruk van de onderzoeker. Gebruik gerust onze lipoedeem-zelftest op deze website. Belangrijk daarbij is een objectieve benadering; een „ja-en-nee" bestaat niet, dus als iets niet 100% van toepassing is, dan is het een „nee".

Wat is de beste sport bij lipoedeem?

Ik geef persoonlijk de voorkeur aan een weefselsparende sport bij lipoedeem om klachten na lichamelijke inspanning gering te houden. Wie beweegt, doet sowieso al heel wat goed. Bijzonder te noemen zijn zwemmen en aquagymnastiek. Het water oefent, net als een compressiebroek, een gelijkmatige druk op het weefsel uit. Door de beweging wordt de lymfeafvoer gestimuleerd, net als bij een lymfedrainage. Bovendien verbrandt men in deze tijd energie, wat een positief effect heeft op de caloriebalans. De tijd wordt dus effectiever benut dan bij een lymfedrainage.

Hoe voed ik mij juist bij lipoedeem?

Eén ding vooraf: een wetenschappelijk erkend dieet voor lipoedeem bestaat momenteel niet. Ik raad radicale diëten zoals het keto-dieet enz. af. Radicale diëten hebben naar alle schijn een negatieve invloed op lipoedemen, vooral het daarmee samenhangende jojo-effect. Wij adviseren een consequent, langdurig calorietekort.

Lymfedrainage bij lipoedeem?

Lymfedrainage heeft een positief effect bij lipoedeem. Door tactiele, voorzichtige aanrakingen wordt de lymfeafvoer gestimuleerd. Radicale massages of wikkels kunnen daarentegen de lymfestuwing aanwakkeren. Dat is ongeveer te vergelijken met een puistje dat je voortdurend uitknijpt; dan neemt de plaatselijke ontstekingsreactie ook toe. Watersport kan eveneens de lymfeafvoer stimuleren en het calorieverbruik verhogen.

Welke behandeling is bij lipoedeem het effectiefst?

Naast de complexe fysische ontstuwingstherapie, bestaande uit compressie, lymfedrainage en sport, is voeding een belangrijke bouwsteen. De wellicht meest effectieve methode is echter de verwijdering van de ziekelijke vetcellen in het kader van een lymfebaansparende vetafzuiging, ook wel lymfologisch liposculpting genoemd. Deze ingreep voeren wij in onze lipoedeemkliniek zeer vaak uit. Voor meer informatie kijkt u onder Waterstraal-geassisteerde liposuctie.

Hoe kan een lipoedeem geopereerd worden?

In onze praktijkkliniek gebruiken wij een van de meest gevestigde methoden van vetafzuiging (liposuctie) met hypermoderne techniek. Onze liposucties worden met een waterstraal uitgevoerd. De methode wordt ook Waterstraal-geassisteerde liposuctie genoemd. Hiermee kunnen door een speciaal oplossingsmengsel de vetcellen voorzichtig uit hun verband worden losgemaakt. Tegelijkertijd kunnen de vetcellen door een lichte onderdruk zorgvuldig worden verwijderd. Voor een verduidelijking van de methode gebruikt u gerust de volgende animatie.

Waarom een lipoedeemoperatie door de plastisch chirurg?

In het kader van de medisch-specialistische opleiding tot plastisch chirurg vormen vetafzuigingen een elementair onderdeel, zodat u gekwalificeerde afzuigingen met het oog op functie en esthetiek mag verwachten. Geen enkele andere specialistencategorie, behalve de plastisch en esthetisch chirurg, komt in het kader van de specialistenopleiding op relevante wijze met vetafzuigingen in aanraking.

Lymfebaansparende operatie, wat betekent dat?

Het doel is de reductie van de lipoedeem-vetcellen. Deze willen wij zo voorzichtig mogelijk afzuigen om het lymfestelsel te ontlasten. Daarbij is het belangrijk om zo veel mogelijk in de lengterichting van de extremiteiten af te zuigen, om de eveneens in de lengte verlopende lymfebanen niet te beschadigen. De lymfebanen moeten na de operatie immers beter functioneren dan voorheen.

Deuken en groeven na vetafzuiging?

Het is natuurlijk zo dat een been dat geen afzuiging nodig heeft, altijd gladder is dan een been dat grootschalig moet worden afgezogen. De meeste lipoedeemgebieden vertonen al aanzienlijke deuken vóór de operatie. In het kader van een afzuiging ben ik als plastisch chirurg, naast een goede functie en verlichting van de klachten, geïnteresseerd in een zo glad mogelijk resultaat, zodat u uw benen achteraf ook graag wilt laten zien. Het kan ondanks alle zorgvuldigheid soms voorkomen dat er kleine deuken te zien zijn. Voor een goed resultaat neem ik in de operatiekamer voldoende tijd.

Operatie bij lipoedeem onder volledige narcose of roes?

Wij voeren beide methoden uit, maar aangezien de meeste lipoedeemoperaties zogenoemde grootvolume-liposucties zijn (rond de 5 l zuiver vet), zien wij meer veiligheid in de uitvoering onder volledige narcose. Een tumescente anesthesie, oftewel een plaatselijke verdoving, wordt bij ons aanvullend uitgevoerd voor minder postoperatieve pijn. De narcosekosten zijn bij onze prijzen inbegrepen, zodat u meer planningszekerheid heeft.

Hoeveel operaties zijn er bij lipoedeem nodig?

Het aantal operaties richt zich naar het af te zuigen volume. Wij verwijderen vaak rond de 5 l zuiver vet per operatie. Met bijgemengde tumescente vloeistof kan dat soms ook duidelijk meer zijn. Wij streven er natuurlijk naar het aantal operaties laag te houden. In het kader van het eerste consult kunnen wij u al vrij nauwkeurig het te verwachten aantal operaties meedelen.

Komt een lipoedeem na de operatie op een andere plek terug?

Wanneer een lipoedeem aan de benen succesvol operatief is behandeld en er voordien al aan de armen een neiging tot een lipoedeem bestond, kan het zijn dat deze in de toekomst meer ziekteactiviteit vertonen dan de reeds behandelde benen.

Komt een lipoedeem op de geopereerde plek terug?

Naar de huidige stand van kennis weet men dat zich na ca. 10 jaar afzonderlijke vetceldepots in de zin van een lipoedeem opnieuw kunnen ontwikkelen. Dat kan gebeuren, maar hoeft niet. Waar ligt dat aan? Bij een vetafzuiging bij lipoedeem worden de ziekelijke vetcellen en ook de gezonde omliggende vetcellen duidelijk gereduceerd. De vetcellen kunnen echter niet volledig worden verwijderd. Afzonderlijke cellen kunnen in de loop van het leven tot lipoedeemcellen muteren en in aantal toenemen alsook groter worden.

Verslapte huid na lipoedeemoperatie, wat te doen?

Afhankelijk van de mate van een lipoedeem kunnen de omvangen van de respectievelijk aangedane gebieden grote afmetingen aannemen. Mocht, afhankelijk van de huidgesteldheid, de herstelkracht na reductie van het inwendige volume niet voldoende zijn, dan bieden wij straffende operaties met moderne methoden aan. In geselecteerde gevallen is een inwendige verstrakking mogelijk; daarbij wordt via piepkleine toegangen zoals bij de liposuctie argongas puntsgewijs ontstoken en de collageensynthese gestimuleerd om de huid te laten krimpen. Ik beschik over een speciale techniek om reeds bij de eigenlijke vetafzuiging voor een retractieprikkel van de huid, oftewel een krimpen van de huid, te zorgen. Graag geven wij meer informatie tijdens ons spreekuur.

Minimaal invasieve verstrakking vrijwel zonder litteken

Met onze Argon Plasma-technologie kunnen wij verstrakkingen met vetafzuigingen combineren zonder extra littekens te veroorzaken. Ik kan u al tijdens het voorlichtingsgesprek vertellen of deze aanvullende dienst voor u zinvol is en hoe wij deze in uw individuele operatieplan inbouwen. Door de minimaal invasieve verstrakking kunnen wij na grootvolume-liposucties nog gladdere resultaten bereiken. Graag zouden wij u over de mogelijkheden en de geringe risico's tijdens ons spreekuur adviseren.

Gebruik gerust de volgende video om het proces van de verstrakking te illustreren:

De volgende informatieflyer is bedoeld om de methode nog verder te verduidelijken:

Meer informatie over Argo Plasma vindt u hier

Vervolgkostenverzekering bij lipoedeemoperatie?

Ongeacht welke operaties worden uitgevoerd die medisch weliswaar geïndiceerd zijn, maar niet altijd door de zorgverzekeraar worden vergoed, zouden deze door een vervolgkostenverzekering moeten worden gedekt. Men koopt immers ook geen nieuwe auto zonder deze dienovereenkomstig te verzekeren. In verhouding tot de kosten van de ingreep is het bedrag gering; een basisbescherming is doorgaans voldoende. Medassure is een van onze partners en adviseert u graag.

Risico's bij een lipoedeemoperatie?

Algemene risico's zijn bloedingen, infecties en trombosen (bloedstolsels in het diepe veneuze systeem). In het algemeen laten risico's zich door een goede operatieplanning verminderen. Men moet dus de ingreepduur kort houden, de patiënt goed positioneren, wondvlakken niet groter uitbreiden dan dringend noodzakelijk, en de patiënt vroegtijdig na de operatie weer mobiliseren. Door de goede compressie van de voorgeschreven broeken alsook de medicamenteuze tromboseprofylaxe worden risico's verder duidelijk verminderd.

Hoe lang kan ik na een lipoedeemoperatie niet werken?

U voelt zich gedurende 3 dagen al behoorlijk beperkt; u kunt lopen, maar bent blij als u niet te veel aan uw hoofd heeft. Na een week voelt u zich beter dan goed voor u is, maar ontzie uzelf in de eerste weken. Onderneem alleen kleine wandelingen. Na 2 weken kunnen de meeste patiëntes weer werken, sommige zelfs al na een week. Dat hangt natuurlijk af van de persoonlijke beroepssituatie. Weer presentabel onder de mensen is men in elk geval na 5-7 dagen.

Hoe lang compressiekleding na liposuctie bij lipoedeem?

De compressie zou na de operatie permanent gedurende 6 weken gedragen moeten worden. In het algemeen geldt bij lipoedeem, ook na de operatie, de aanbeveling om compressiekleding 12 uur per dag te dragen. Wat u als patiënte daarmee doet, blijft aan u overgelaten. Veel patiëntes zien na een succesvolle liposuctie op de lange termijn af van een uitwendige compressie.

Is men na vetafzuiging genezen van het lipoedeem?

Wanneer men van een genezing spreekt, dan is de oorzaak van het probleem verholpen. Maar aangezien wij momenteel op cellulair niveau nog geen gerichte therapie hebben, er dus geen medicijn tegen een lipoedeem bestaat, kan men momenteel een lipoedeem niet genezen. Door een liposuctie bij lipoedeem kunnen klachten en het uiterlijk worden verbeterd; een genezing daarentegen is helaas nog niet mogelijk.

Men zou de vetafzuiging bij lipoedeem als een kans moeten zien om zijn aandoening zo goed mogelijk te behandelen.